Με την παρούσα επιστολή, η Πρωτοβουλία Πολιτών Αιγίνης παρεμβαίνει τεκμηριωμένα στη δημόσια συζήτηση σχετικά με τη διαχείριση της ιστορικής κληρονομιάς του νησιού μας και τη δημιουργία του υπό σύσταση Μουσείου Φιστικιού.
Το Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο της Αίγινας, ένα από τα σημαντικότερα και πιο εμβληματικά ιστορικά κτήρια της νεότερης Ελλάδας, έχει ήδη ορθώς δρομολογηθεί, βάσει επίσημων σχεδιασμών, για τη μετατροπή του στο Διαχρονικό Μουσείο Αίγινας.
Επιπλέον, επειδή οι πραγματικές ανάγκες της Δημόσιας Καποδιστριακής Βιβλιοθήκης Αίγινας υπερβαίνουν τις χωρικές δυνατότητες του Εϋνάρδειου (το οποίο εκ των πραγμάτων δεν επαρκεί για να καλύψει τον όγκο των συγγραμμάτων), με ρητή Απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού από το 2022, έχει προβλεφθεί η παραχώρηση συγκεκριμένου χώρου περίπου 680 τ.μ. εντός του συγκροτήματος του Ορφανοτροφείου για την κάλυψη των πάγιων στεγαστικών της αναγκών.
Το αδιέξοδο και η αλλοίωση του μνημείου
Η πρόσφατη τάση και οι αποφάσεις για παραχώρηση τμημάτων του ίδιου αυτού χώρου για τη δημιουργία «Μουσείου Φιστικιού» μέσω ιδιωτικών σχημάτων, έρχονται σε ευθεία σύγκρουση με τις υφιστάμενες δεσμεύσεις. Προκαλούν θεσμικό αδιέξοδο, ακυρώνουν τον σχεδιασμό για τη Βιβλιοθήκη και αλλοιώνουν τον ενιαίο πολιτιστικό χαρακτήρα του μνημείου.
Αυτή η πρωτοβουλία της Περιφέρειας, η οποία κινείται ενάντια στη βούληση των Αιγινητών, έρχεται να προστεθεί και στην επίμονη άρνηση της Περιφέρειας να σεβαστεί το Π.Δ. αριθμ. 7/30.1.12, το οποίο καθιερώνει την 26η Ιανουαρίου (ημέρα ορκωμοσίας του Κυβερνήτη) ως δημόσια εορτή τοπικής σημασίας για το νησί μας, με το πρόγραμμα να καθορίζεται από τις τοπικές αρχές.
Για την άμεση απεμπλοκή του έργου, τη διαφύλαξη της ιστορικής αλήθειας και την προστασία του μνημείου, η Πρωτοβουλία Πολιτών Αιγίνης καταθέτει μια βιώσιμη, εναλλακτική πρόταση 3 αξόνων:
Η ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
1. Άμεση Μεταφορά του Μουσείου Φιστικιού σε Αυτόνομο Δημοτικό Χώρο
Αντί της εμβόλιμης και προβληματικής παρουσίας του στο Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο, το Μουσείο Φιστικιού οφείλει να στεγαστεί σε αυτόνομο κτίριο της δικαιοδοσίας του Δήμου Αίγινας (όπως ενδεικτικά στον Πύργο του Μαρκέλλου, στο Ιστορικό & Λαογραφικό Μουσείο ή σε διαθέσιμες δημοτικές αποθήκες).
Η λύση αυτή:
- Σέβεται απόλυτα τις υφιστάμενες αποφάσεις του 2022 για το Διαχρονικό Μουσείο και τη Δημόσια Καποδιστριακή Βιβλιοθήκη (680 τ.μ.).
- Παράκαμπτει τις χρονοβόρες γραφειοκρατικές εμπλοκές της Περιφέρειας, επιτρέποντας την άμεση εκκίνηση των εργασιών από την τοπική αυτοδιοίκηση.
2. Μοντέλο Συνδιαχείρισης (Δήμος & Αγροτικός Συνεταιρισμός)
Το Μουσείο Φιστικιού πρέπει να προστατευθεί από κάθε απόπειρα εμπορευματοποίησης ή ιδιωτικής εκμετάλλευσης. Είναι ντροπή για το νησί μας να υποβαθμίζεται η ιστορική μας διαδρομή σε μια συζήτηση περί "ευτελούς τιμήματος" ενοικίασης. Προτείνεται η ίδρυση ενός αμιγώς δημόσιου-κοινωνικού φορέα με τη θεσμική σύμπραξη:
- Του Δήμου Αίγινας: Ως θεσμικού εγγυητή του δημόσιου χαρακτήρα του.
- Του Αγροτικού Συνεταιρισμού Φιστικοπαραγωγών Αίγινας: Ως του φυσικού φορέα και θεματοφύλακα της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του προϊόντος ΠΟΠ.
3. Αξιοποίηση Κρατικών και Ευρωπαϊκών Πόρων
Καλούμε το Υπουργείο Πολιτισμού και την Περιφέρεια Αττικής να μην εκχωρήσουν τη διαχείριση της τοπικής μας ταυτότητας σε ιδιώτες. Αντίθετα, ζητούμε τη χρηματοδότηση του Δήμου Αίγινας μέσω ΕΣΠΑ ή του Ταμείου Ανάκαμψης, ώστε να αναπλαστεί ο δημοτικός χώρος που θα επιλεγεί, διασφαλίζοντας δημόσιο όφελος και τοπική αυτονομία.
Συμπέρασμα
Η Ιστορία της Αίγινας και η ταυτότητα των παραγωγών της δεν δημοπρατούνται και δεν τεμαχίζονται. Καλούμε τους 12 Συλλόγους του νησιού, τη Δημοτική Αρχή και κάθε ενεργό πολίτη να συνταχθούν με την παρούσα πρόταση, ώστε να διεκδικήσουμε ενωμένοι το αυτονόητο.
Πρωτοβουλία Πολιτών Αίγινας



