ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΑΙΓΙΝΑΣ ΣΕ ΞΕΝΑ ΜΟΥΣΕΙΑ

Της Ε. Σημαντώνη-Μπουρνιά

Η ΑΙΓΙΝΑ πριν ακόμα από τον αγώνα τής ανεξαρτησίας και μέχρι πολύ πρόσφατα υπήρξε επανειλημμένα πεδίο έντονης αρχαιοκαπηλικής δραστηριότητας. Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες φυγαδεύθηκαν λαθραία από το νησί τρία αρχαιολογικά σύνολα διαφορετικών περιόδων και μεγάλης αισθητικής και επιστημονικής σημασίας θα εκτεθούν στη συνέχεια. Αναρωτιέται, κανείς, πόσα ακόμα μνημεία της αιγινήτικης πολιτιστικής κληρονομιάς κατέληξαν σε Μουσεία του εξωτερικού ή, ακόμα χειρότερα, σε ιδιωτικές συλλογές, στερώντας έτσι το νησί και τους κατοίκους του από κάτι εξαιρετικά πολύτιμο: από τα υλικά κατάλοιπα της ιστορικής τους μνήμης. Γύρω στο 1810 μία ομάδα φιλάρχαιων Ευρωπαίων, ανάμεσά τους ο μετέπειτα διάσημος αρχιτέκτονας Charles Robert Cockerell, ο John Foster, ο βαρώνος Carl Haller von  Hallerstein τη σχεδιαστική δεινότητα του οποίου θαυμάζουμε ακόμη και σήμερα, και ο Jacques Linckh, έγιναν μέλη μιας εταιρίας γνωστής με το όνομα Societa dei Dilettanti, που είχε ευγενή σκοπό τη μελέτη της κλασικής αρχαιότητας. Η βίαιη απόσπαση των αρχαίων ελληνικών μνημείων, ιδιαίτερα γλυπτών και επιγραφών, από την αρχική τους θέση δεν ερχόταν καθόλου σε αντίθεση με τα ιδανικά της εταιρίας, ιδιαίτερα αν συνδυαζόταν με καλή προοπτική εμπορικού κέρδους. Μεταξύ 1811 και 1816 οι λαμπροί αυτοί νέοι, μέλη της Εταιρίας των Ερασιτεχνών, περιηγήθηκαν την Ελλάδα. Τα αποτελέσματα της δραστηριότητας που ανέπτυξαν, ειδικότερα στην Αίγινα και στο ναό του Επικούρίου Απόλλωνα στις Βάσσες της Αρκαδίας, μπορούμε σήμερα να «θαυμάσουμε» στη Γλυπτοθήκη του Μονάχου και στο Βρετανικό Μουσείο αντίστοιχα.

Το κυνήγι του θησαυρού

Στα απείραχτα ακόμα ερείπια του ναού της Αφαίας έφθασαν τον Απρίλιο του 1811. Η Morgenblatt fur gebildete Stande της 11-10-1811 δημοσίευσε το χρονικό της εύρεσης τω αετωματικών γλυπτών. Γράφουν οι πρωταγωνιστές της ιστορίας: «Στις 22 Απριλίου πήγαμε να ψάξουμε τα ερείπια του ναού και να βρούμε, αν ήταν δυνατό, τμήματα του αετώματος και κοσμήματα (προφανώς εννοούσαν τον υπόλοιπο γλυπτό αρχιτεκτονικό διάκοσμο)...
Οι έρευνές μας απλώθηκαν με κοπιαστικό σκάψιμο σε όλες τις πλευρές (του ναού). Την τέταρτη μέρα είχαμε την τύχη να βρούμε αγάλματα από παριανό μάρμαρο στην ανατολική πλευρά. Αντιληφθήκαμε ότι ανήκουν σε σύνολο, για το οποίο συμπεράναμε ότι προερχόταν από το αέτωμα». Το κυνήγι του θησαυρού από τον Cockerell και τους συντρόφους του κράτησε συνολικά ένα εικοσαήμερο κατά το οποίο ήλθαν σε φως 17 σχεδόν ακέραια αγάλματα.
Η λεία φυγαδεύθηκε με καΐκι από τον κόλπο της Αγ. Μαρίνας, πριν προλάβει να επέμβει (για να εξασφαλίσει το μερίδιό του στη λεία) ο εκπρόσωπος της τουρκικής εξουσίας στο νησί. Πρώτος σταθμός των κλεμμένων αετωματικών γλυπτών ήταν η Ζάκυνθος, που βρισκόταν τότε υπό αγγλική προστασία. Από εκεί πέρασαν στην Ιταλία, όπου μετά πρόχειρη συντήρηση εκτέθηκαν προς

Προτάσεις για περπάτημα και εξερεύνηση

Προτάσεις για περπάτημα και εξερεύνηση

  • ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΑΙΓΙΝΑΣ

Η πόλη της Αίγινας είναι εκεί όπου βρίσκεται και το κύριο λιμάνι του νησιού . Διαδρομή από Πειραιά με συμβατικά πλοία σε 1 – 1.10 ωρα , διαδρομή ή με υδροπτέρυγα σε 35 “ της ώρας. . Με τα συμβατικά πλοία γίνεται επίσης η μεταφορά οχημάτων ( αυτοκίνητα – μοτοποδήλατα )
Αξιοθέατα εντός της πόλεως (πεζή )
– Αρχαιολογικός χώρος Ιερού Δελφινίου Απόλλωνα ( Κολόνα ) Αριστερά όπως αποβιβαζόμαστε από το πλοίο σε 300 μ. Επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αίγινας με πλήθος εκθεμάτων και σπουδαία κεραμική συλλογή , Ναός Δελφινίου Απόλλωνα , προιστορικοί οικισμοί , τμήμα Υστερορωμαικού τοίχους πόλης . Κάθε μέρα εκτός Δευτέρας , από 8.30 πμ εως 3 μμ
–Νεοκλασικά κτίρια (τέλος 19ου – αρχές 20 αιώνα )
Στον παραλιακό δρόμο της Αίγινας αλλά και σε όλο τον παραδοσιακό οικισμό συναντούμε παλαιά αρχοντιικά , το καθένα με το δικό του χαρακτήρα και ιδιαιτερότητα που σηματοδοτούν  την  εποχή της ακμής της Αίγινας . 
–Πύργος Μαρκέλλου ( τμήμα οχύρωσης από την εποχή της Ενετοκρατίας – στέγασε την Αντικυβερνητική Επιτροπή 1826-28 πρίν την άφιξη του Καποδίστρια ).
–Καποδιστριακά κτίρια ( Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο , Ευνάρδειο , Κυβερνείο ). Τα κτίρια αυτό είναι εντός της πόλης με εύκολη πρόσβαση πεζή.
–Μητροπολιτικός Ναός Αίγινας , όπου έγινε η υποδοχή και η Ορκωμοσία του Ι. Καποδίστρια το 1828. Στέγασε για ενα διάστημα την Βουλή ( Πανελλήνιο )
– Λαογραφικό Μουσείο Αίγινας επί της οδού Σπ. Ροδη . Τηλ. Επικοινωνίας 2297026401
– Ιστορικό Αρχείο Αίγινας ( στεγάζεται στο κτίριο του Καποδιστριακού Κυβερνείου – Ωρες Δημοσίων Υπηρεσιών . Τηλ 22970 26332
( Το ιστορικό αρχείο δεν λειτουργεί αυτή την περίοδο καθώς το κτίριο του Καποδιστριακού Κυβερνείου βρίσκεται σε διαδικασία αναπαλαίωσης – στερέωσης )
– Δημόσια Βιβλιοθήκη Αίγινας Στεγάζεται σε χώρο πλησίον Καποδιστριακού – Ωρες Δημοσίων Υπηρεσιών . Τηλ. 2297022626
Μουσείο Καπράλου . Είναι στην περιοχή Πλακάκια . Μπορεί κάποιος να πάει και μετά πόδια ακολουθώντας την οδό Καζαντζάκη – αριστερά όπως επιβιβαζόμαστε . Το καλοκαίρι είναι ανοικτά από 9 πμ εως 2 μμ και από 6 μμ εως 8 μμ . Τούς χειμερινούς μήνες πρέπει κάποιος να ενημερώσει τηλεφωνικά στο 22970 22001
2η ΠΡΟΤΑΣΗ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΕΚΔΡΟΜΗΣ

Η λεηλασία του ναού της Αφαιάς από τους Γερμανούς, που όλοι αποκρύπτουν !

Τα γλυπτά που αρπάξανε οι Γερμανοί από τον Ναό της Αφαίας, αποτελούν μία «άγνωστη» ιστορία που για κάποιο λόγο αποφεύγουν να διηγούνται οι γνωρίζοντες αρχαιολόγοι!
Πόσοι από εμάς γνωρίζουμε ΠΟΥ βρίσκονται σήμερα τα κλεμμένα γλυπτά και πόσοι τα έχουμε επισκεφτεί; 
Γιατί κανείς δεν ζητάει επισήμως την επιστροφή τους;
Η αρπαγή από τους Γερμανούς
Η ιστορία ξεκινάει το 1811, όταν ο αρχιτέκτονας Ch. R. Cockerell και ο φίλος του βαρώνος von Hallerstein, επισκέφθηκαν την Αίγινα και λεηλάτησαν το Ναό Αφαίας. Με αδιαφανείς διαδικασίες και δωροδοκία των ντόπιων προεστών, κρυφά μετέφεραν 17 αγάλματα και πολλά άλλα κομμάτια από τα αετώματα του Ναού στον Πειραιά.

Γλυπτά του Ναού Αφαίας στην Αίγινα ή αλλιώς «Αιγινήτες»: Η επιβλητικότητα, η αρπαγή και η βέβηλη δημοπρασία της Ιστορίας.
Από εκεί, με τη βοήθεια του Αυστριακού Gropius, μέλους της ίδιας παρέας αρχαιοκαπήλων και «αρχιτέκτονα» της λεηλασίας των γλυπτών του Ναού του Απόλλωνα στις Βάσσες Αρκαδίας αλλά και την κάλυψη του Γάλλου προξένου Louis Fauvel (που, σύμφωνα με δημοσίευμα του «Λόγιου Ερμή»), όταν έμαθε τι γίνεται έσπευσε στην Αίγινα και έκλεψε και αυτός ότι μπόρεσε και του συνεργάτη του λόρδου Έλγιν (!!!) Giovani Lusieri, έγινε μεταφορά στα Αγγλοκρατούμενα, τότε, Επτάνησα, χωρίς να αντιμετωπίσουν προβλήματα από την Οθωμανική Διοίκηση.
To «σπορ» της αρπαγής εθνικών θησαυρών!

Οι κλεμμένοι »Αιγινήτες»
Διαπιστώνεται εύκολα ότι το ίδιο κύκλωμα περιηγητών και αξιωματούχων της εποχής είχε αναγάγει σε … επικερδές «άθλημα» την αρπαγή των πολιτιστικών εθνικών μας θησαυρών. «Ευτυχώς», επειδή οι αρχαιοκάπηλοι «περιηγητές» αλληλοϋποβλέπονταν, είχαν υπογράψει ιδιωτικό συμφωνητικό μεταξύ τους και δεσμεύτηκαν τα γλυπτά να μείνουν σε ενιαίο σύνολο, αλλιώς τώρα θα ήταν αδύνατος ο εντοπισμός τους.

Το δυτικό αέτωμα, όπως εκτίθεται στη Γλυπτοθήκη του Μονάχου.
Τελικά, εκτέθηκαν σε δημοπρασία, το Νοέμβρη του 1812 στη Ζάκυνθο. Προσφορές κατέθεσαν η Γαλλία, η Βαυαρία ενώ ο εκπρόσωπος της Αγγλίας θεώρησε μεγάλο το ποσό που έπρεπε να προσφέρει και
προτίμησε να παραμείνει στη Μάλτα και να κάνει κρυφές συζητήσεις με τον Cockerell για ακύρωση της πώλησης. Τελικά μετά από ένα αξιοθρήνητο διπλωματικό παρασκήνιο (στην πλάτη της «Ελλαδίτσας»), το 1814 κατέληξαν στη Γερμανία (τότε Βαυαρία).

Πού βρίσκονται σήμερα τα γλυπτά της Αφαίας

Λεπτομέρεια από τα γλυπτά του ναού της Αφαίας,
Σήμερα κοσμούν ειδική αίθουσα της Γλυπτοθήκης του Μονάχου και έχουν επονομαστεί ως «ΑΙΓΙΝΗΤΕΣ». Σύμφωνα με επισκέπτες, αν έλειπαν από εκεί, η Γλυπτοθήκη θα ήταν ένα επαρχιακό συνηθισμένο Μουσείο !!! Συγκινητική είναι η μαρτυρία Αιγινήτη που επισκέφθηκε την Γλυπτοθήκη του Μονάχου, εκεί κατά την είσοδο του και συγκεκριμένα στο ταμείο του ζητήθηκε να πληρώσει είσοδο για να θαυμάσει τα εκθέματα.
Οι κλεμμένοι »Αιγινήτες»
 Εκείνος με σθένος ψυχής και με πόνο καρδιάς αρνήθηκε να πληρώσει για κάτι που ήταν δικό του, για κάτι που ήταν της πατρίδας του, για κάτι που έπρεπε να είναι εκεί που γεννήθηκε στον Ναό της Αφαίας.
Δεν ξεχνάμε και δε ζητάμε αντίγραφα. Θέλουμε πίσω τους πολιτιστικούς μας θησαυρούς όπου και αν βρίσκονται. Ο καιρός του ραγιαδισμού και της αποικιοκρατίας είναι περασμένος πια, για τα καλά στις μαύρες σελίδες της ιστορίας μας.
Το παραπάνω άρθρο δεν θα μπορούσε να γραφτεί χωρίς τις πολύτιμες πληροφορίες από το ενδιαφέρον πορταλ www.aeginaportal.gr, ενώ το εκπληκτικό βίντεο που ακολουθεί, έχει δημιουργήσει και «ανεβάσει» στο youtube o χρήστης dionisosb με τίτλο «Η κλοπή των γλυπτών της Αφαίας». Απολαύστε το:






ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΜΥΘΟΙ ΤΗΣ ΑΙΓΙΝΑΣ

Της Ιφιγένειας Δεκουλάκου

ΟΙ ΠΑΛΙΟΤΕΡΕΣ μαρτυρίες που έχουμε για την Αίγινα καλύπτονται από το μύθο. Λέγεται ότι τη νύμφη Αίγινα, την ομορφότερη από τις είκοσι κόρες του ποτάμιου θεού Ασωπού, έκλεψε ο Δίας αφού μεταμορφώθηκε σε αετό και την εγκατέστησε στο ακατοίκητο τότε νησί την Οινώνη ή Οινοπία για να την κρύψει από την οργή της Ήρας. Ο Ασωπός ειδοποιήθηκε από τον Σίσυφο που είδε την αρπαγή από τον Ακροκόρινθο και βγήκε σε αναζήτηση της κόρης του, αλλά αναγκάστηκε να γυρίσει πίσω στην κοίτη του, κεραυνοβολημένος από το Δία. Από τη νύμφη Αίγινα πήρε τότε το όνομά του το νησί. Σύμφωνα όμως με άλλο μύθο ο Δίας για να αποφύγει την οργή του Ασωπού μεταμόρφωσε την Αίγινα σε νησί και τον εαυτό του σε πέτρα. Από την ένωση του Δία και της Αίγινας γεννήθηκε ο Αιακός, ο μυθικός βασιλιάς της Αίγινας και 
Ο λόφος της Κολώνας με τον ναό του Απόλλωνα και λείψανα του προϊστορικού οικισμού.
περιώνυμος γενάρχης των Αιακιδών. Οι Αιγινήτες πίστευαν ότι ήταν αυτόχθονες· αναφέρεται ότι οι παλιότεροι κάτοικοι της Αίγινας πέθαναν όλοι από αρρώστια που έστειλε η Ήρα οργισμένη κατά του Δία. Τότε ο Δίας, ύστερα από παράκληση του Αιακού, μεταμόρφωσε τα μυργμήγκια σε ανθρώπους, τους οποίους ονόμασε ο Αιακός Μυρμηδόνες.
Αιακός ο πρόγονος
Σύμφωνα με το μύθο ο Αιακός παντρεύτηκε την Ενδηίδα και από το γάμο τους γεννήθηκαν ο Πηλέας και ο Τελαμώνας, ενώ με τη Νηρηίδα Ψαμάθη ο Αιακός απέκτησε ακόμη ένα γιο, τον Φώκο, τον πιο επιδέξιο ανάμεσα στους νέους σε όλα τα αγωνίσματα. Ο Πηλέας και ο Τελαμώνας από ζήλια σκότωσαν τον Φώκο και οργισμένος ο Αιακός έδιωξε τους γιους του από την Αίγινα. Ο Πηλέας κατέφυγε στη Φθία και εκεί απέκτησε από τη Θέτιδα τον Αχιλλέα. Ο Τελαμώνας πήγε στη Σαλαμίνα όπου απέκτησε γιο, τον Αίαντα, βασιλιά της Σαλαμίνας και ήρωα του τρωικού πολέμου. Τα παιδιά του Φώκου εγκαταστάθηκαν στην περιοχή του Παρνασσού την οποία ονόμασαν από τον πατέρα τους Φωκίδα. Από τους Αιακίδες τους απογόνους του Αιακού έλκουν την καταγωγή τους

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΑΙΓΙΝΑΣ ΣΕ ΞΕΝΑ ΜΟΥΣΕΙΑ

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΑΙΓΙΝΑΣ ΣΕ ΞΕΝΑ ΜΟΥΣΕΙΑ Της Ε. Σημαντώνη-Μπουρνιά Η ΑΙΓΙΝΑ πριν ακόμα από τον αγώνα τής ανεξαρτησίας και μέχρι π...